Je staat in de keuken, je hebt je cocktailset tevoorschijn gehaald en je zin in een perfecte cocktail. Maar dan staar je naar je vriezer. Ijs is ijs, toch? Eh, nee. Ijs is het hart van bijna elke cocktail. Het bepaalt de textuur, de temperatuur en hoe waterig je drankje aan het einde van de avond is. Gebruik je het verkeerde ijs, dan verdunt je perfecte Gin Tonic of Old Fashioned als een sneeuwpop in de zon. Gebruik je het juiste ijs, dan proef je de smaakexplosie tot de laatste slok. Dus, welk ijs gebruik je nou in welke cocktail? Laten we dat even helder maken, zonder ingewikkeld gedoe.
Ijs doet drie cruciale dingen voor je cocktail. Ten eerste koelt het je drank enorm snel af, wat zorgt voor een verfrissende ervaring. Ten tweede zorgt het voor de juiste verdunning. Een cocktail is een balans tussen alcohol, zuur, zoet en bitter. Ijs smelt langzaam en voegt water toe, waardoor die scherpe randjes van de alcohol worden afgeslepen en de smaken mooi mengen. Ten derde geeft het de cocktail de juiste textuur en uitstraling.
Stel je een warme, waterige Margarita voor. Een ramp, toch? Dat gebeurt als je te snel smeltend ijs gebruikt. Een Bartesian-capsule of een Barsys-machine maakt je cocktail al perfect, maar om hem op de juiste temperatuur te houden, heb je goed ijs nodig. Zelfs met de beste cocktailmachine of een simpele cocktailshaker is de kwaliteit van je ijs het verschil tussen een 'oké' drankje en een 'wow'-moment.
Je hebt in de basis drie soorten ijs die je in huis moet hebben. Denk aan je ijsklontjes, je crushed ijs en je grote ijsblokjes. Elk heeft zijn eigen plek en functie. Je hoeft niet meteen een dure ijsmachine te kopen, maar een goede ijsvorm is je beste vriend. Ze kosten vaak maar een paar euro bij de Action of de HEMA.
Dit zijn die kleine blokjes die uit je vriezer of een goedkope ijsmachine (€50-€150) komen. Ze zijn perfect voor cocktails die je shaken of stirred. Omdat ze klein zijn, hebben ze een groot oppervlak en koelen ze super snel. Dit is ideaal voor:
Gebruik ze voor alles wat je shaken of stirred. Ze zijn de basis van je thuisbar. Een simpele ijsvorm van silicoon (€10-€20) geeft je vaak al blokjes van ongeveer 2,5 cm. Dat is groot genoeg om te voorkomen dat ze te snel smelten, maar klein genoeg voor je shaker.
Dit is fijngestampt ijs. Het voelt bijna aan als schaafijs. Crushed ijs is essentieel voor cocktails die je shaken of stirred met veel ijs, en voor de zogenaamde 'built-in-glas' cocktails. Het geeft een fantastische, verfrissende textuur en zorgt voor een snelle, intense verkoeling.
Denk aan de Mint Julep of een Mojito. Deze cocktails worden in het glas gemaakt. Je doet verse munt en limoen in een hoog glas, en dan vul je hem bijna helemaal met crushed ijs. Je roert het even door. De munt wordt geperst door het ijs, de smaken mengen perfect en je krijgt een heerlijke, ijskoude ervaring. Zonder crushed ijs is het gewoon een muntsapje.
Hoe maak je het? Je kunt een speciale crushermachine kopen (vanaf €30), maar er is een simpele DIY-truc. Stop normale ijsklontjes in een theedoek. Vouw hem dicht en sla er met een zware pan of een deegroller op. Klaar. Geen geld en werkt perfect.
Dit is de chiquere variant. Grote, heldere ijsblokken van 4 tot 5 cm. Ze zijn perfect voor cocktails die je stirred maakt, zoals een Old Fashioned, Manhattan of een Negroni. Waarom? Omdat een groot blok veel langzamer smelt. Je wilt bij deze cocktails dat de temperatuur daalt, maar de verdunning minimaal is. Je wilt de pure smaak van de whisky of bourbon proeven, niet water.
Een helder, groot blok ziet er ook gewoon fantastisch uit in een laag glas. Het geeft je cocktail een professionele, stijlvolle uitstraling. Je kunt speciale vormen kopen die je vult met gefilterd water en die langzaam bevriezen (€15-€30). Dit zorgt voor die helderheid, omdat er minder lucht en onzuiverheden in het water zitten. Met deze tips voor heldere ijsblokken is het een kleine moeite voor een heel groot effect.
Goed ijs is één ding, maar het goed bewaren is twee. Niets is vervelender dan ijs dat naar je vriezer ruikt. Je wilt je cocktails maken met ijs dat neutraal is. Daarom is een goede ijsbak essentieel. Gebruik niet zomaar een open zak, maar een goed afsluitbare bak. Zo voorkom je dat je ijs de geuren van je diepvriespizza of vis overneemt. Niets zo erg als een 'visachtige' Gin Tonic.
En wat als je geen tijd hebt om ijs te maken? In de supermarkt kun je zakken met ijsblokjes kopen. Let wel op: die zijn vaak klein en niet altijd even stevig. Ze zijn prima voor een feestje, maar voor je perfecte Old Fashioned wil je misschien toch je eigen, grote blokken maken. Een goede ijsmachine van rond de €100-€200 (merken zoals Siemens of Philips) betaalt zichzelf terug als je regelmatig cocktails maakt. Je hebt altijd vers ijs bij de hand.
Je Bartesian of Barsys is een geweldige machine voor als je snel een cocktail wilt. De capsules en automatische systemen doen het meeste werk. Toch is ijs hier ook belangrijk. Bij een Bartesian stop je de capsule in de machine, en die pompt de dranken en het water in je glas met ijs. De machine schudt of roert het voor je.
Gebruik hierbij stevige ijsblokjes. Als je crushed ijs gebruikt, kan de machine soms verstopt raken of te snel verdunnen. De machine is ontworpen voor standaard ijsblokjes. Zorg dat je glas tot de juiste streep gevuld bent met ijs. Te weinig ijs geeft een warme cocktail. Te veel ijs kan de machine blokkeren of de cocktail te waterig maken.
Voor de Barsys, de geautomatiseerde cocktailmaker, geldt hetzelfde. Dit is een apparaat dat met precisie werkt. Je vult de flessen met je favoriete sterke dranken en likeuren. De machine doseert dit perfect over je ijs. Zorg voor voldoende, stevig ijs in de daarvoor bestemde bak. Het apparaat doet de rest. Je krijgt een perfecte, koude cocktail zonder een vinger uit te steken. Ideaal voor een feestje waar je gasten snel wilt voorzien van een perfect drankje, zeker als je besluit om je cocktails vooraf klaar te maken.
Naast een goede ijsvorm zijn er een paar tools die je leven makkelijker maken. Een ijsknijper of ice tongs is onmisbaar. Je wilt niet met je warme handen in je koude ijsbak duiken. Met een tang pak je makkelijk en hygiënisch je ijsblokjes. Ze zijn er in allerlei soorten en maten, van simpel RVS tot een grappige vorm (€5-€15).
Een julep strainer is een speciale zeef met een gat in het midden. Die gebruik je bij het shaken. Hij houdt het fijngestampte ijs tegen en laat alleen de cocktail in je glas lopen. Een hawthorne strainer is de variant met de veren. Die is geschikt voor ijsblokjes, maar voor een kristalhelder resultaat kun je ook kiezen voor dubbel zeven. Een goede cocktailset bevat vaak beide. Ze kosten los ongeveer €10-€20 per stuk. Een must-have voor de serieuze thuismixoloog.
Om af te sluiten, hier nog een paar gouden tips voor je ijs:
Zie je? Ijs is niet zomaar ijs. Het is een cruciaal onderdeel van je cocktailbeleving. Met de juiste kennis en een paar simpele tools maak je van elk drankje een meesterwerk. Dus, aan de slag met die ijsvormen en genieten maar!