Een cocktail tasting note schrijven klinkt misschien als iets voor professionele proevers in een donkere kamer, maar het is eigenlijk gewoon een manier om voor jezelf op te schrijven wat je proeft. Het helpt je om te onthouden wat je lekker vindt, zodat je thuis je eigen drankjes kunt perfectioneren of precies aan je gasten kunt uitleggen waarom die ene cocktail zo goed is.
Je hoeft geen ingewikkelde woorden te gebruiken. Het gaat erom dat jij en je vrienden begrijpen wat er in het glas gebeurt. Of je nu een cocktailmachine van Bartesian gebruikt, een fles van een dure distilleerderij openschroeft, of een recept uit een cocktailboek probeert na te maken; tasting notes zijn je geheime wapen.
Een tasting note is simpelweg een beschrijving van hoe een cocktail ruikt, smaakt en voelt. Je noteert de geuren die je ruikt voordat je een slok neemt. Je beschrijft de smaken die je op je tong voelt: zoet, zuur, bitter, of juist kruidig. Je let op de textuur en de afdronk.
Het is een soort dagboek voor je smaakpapillen. In plaats van "lekker" of "niet lekker" te schrijven, ga je een stapje dieper. Waarom is het lekker? Is het de frisse citroen? De kruidige gin? De zoete siroop? Door het op te schrijven, train je je smaak en bouw je een bibliotheek van favorieten op.
Stel je voor: je maakt een geweldige cocktail met je Barsys of een klassieke shaker. Drie maanden later wil je 'm weer maken, maar je bent vergeten hoeveel limoensap je gebruikte. Of erger nog: je weet niet meer welke gin je toen zo goed vond. Een tasting note lost dat op.
Het helpt je ook om beter te worden in mixologie thuis. Door te letten op de balans tussen zoet en zuur, leer je recepten aan te passen. Misschien vind je een cocktail met 15 ml Bols Advocaat te zoet, en schrijf je in je notitieboekje dat 10 ml de volgende keer beter is. Zo word je je eigen bartender.
En het is gewoon gezellig. Als je vrienden op bezoek hebt, kun je je notities delen. "Proef deze eens, en let op de nasmaak van de kaneel." Het maakt een avond drinken tot een belevenis, in plaats van zomaar wat mixen.
Je hoeft het wiel niet opnieuw uit te vinden. Professionele proevers gebruiken vaste categorieën. Die kun jij ook gebruiken, gewoon in je eigen woorden. Verdeel je notitie in drie delen: neus, mond en afdronk.
1. De Neus (Neus): Voordat je drinkt, ruik je. Wat ruik je? Is het fruitig? Kruidig? Misschien ruik je de gin duidelijk, of de munt. Schrijf op wat je direct invalt. Bij een cocktail met een Bartesian-capsule ruik je vaak al de hoofdsmaak, zoals de kers of het fruit.
2. De Smaak (Mond): Neem een kleine slok. Laat het over je tong rollen. Wat proef je als eerste? Meestal is dat de zoete siroop of het fruit. Daarna komt het zuur (citroen, limoen) en de alcohol. Proef je de bite van de bitter? Of de kruiden van een likeur? Noteer de volgorde.
3. De Afdronk (Finish): Slik door. Wat blijft er achter in je mond? Een cocktail met een goede afdronk blijft nog even nazinderen. Is het fris? Warm? Bitter? Een cocktail met een smaakje van een cocktailmachine kan soms korter zijn dan een met verse kruiden.
Je hoeft geen sommelier te zijn. Gebruik woorden die jij begrijpt. Maak een lijstje voor jezelf met woorden die je vaak gebruikt. Zoek je inspiratie? Kijk naar de smaken van je ingrediënten.
Een voorbeeldje: in plaats van "Hij is fruitig", schrijf je: "Ruikt naar aardbeienjam. Smaakt zoet, maar de citroen maakt het wakker. De afdronk is een beetje droog." Dat zegt veel meer.
De ingrediënten die je gebruikt, bepalen voor een groot deel hoe je note eruitziet. Een cocktail gemaakt met een dure, small-batch gin van €45,- zal dieper en complexer zijn dan eentje met een basisgin van €15,-. Dat mag je best opschrijven.
De middenmoot (€15 - €25): Denk aan merken likeuren die je bij de supermarkt haalt. Ze zijn prima voor cocktails als een Sex on the Beach of een Moscow Mule, of een frisse cocktail bij zeevruchten. De smaken zijn vaak rechttoe rechtaan: duidelijk zoet, duidelijk fruitig. Je tasting notes zullen vaak "fris" en "lekker makkelijk" zijn.
De liefhebber (€25 - €60): Hier vind je speciale cocktailsets met goede jenever of likeuren van merken als Bols of Combier. Deze flessen geven je cocktail karakter, ideaal voor een verfijnde cocktail bij sushi. Je zult in je notes dingen als "kruidige ondertoon" of "fijn bittertje" gaan schrijven. Als je een Barsys gebruikt met hun eigen recepten, zit je vaak in deze categorie.
De top (€60+): Dit zijn de juwelen voor je thuisbar. Denk aan een vintage likeur of een ultra-premium wodka. Als je hiermee mixt, proef je de kwaliteit direct. De afdronk is langer, de textuur gladder. Je notes zullen vol staan met complexe termen, maar onthoud: het gaat erom dat jij de prijs-kwaliteit verhouding waardeert.
Je hoeft geen duur notitieboekje te kopen. Een simpele notitie-app op je telefoon werkt prima. Zorg dat je een vast format aanhoudt, bijvoorbeeld: Naam cocktail, Datum, Smaak 1, Smaak 2, Afdronk, Cijfer.
Probeer de "5-seconden regel". Neem een slok, sluit je ogen en probeer in 5 seconden te benoemen wat je proeft. Schrijf het meteen op. Doe dit altijd met dezelfde cocktail. Maak een klassieke Dry Martini met 3 verschillende gins en noteer het verschil. Dat is de beste manier om te leren.
En tot slot: wees niet bang om "fouten" te maken. Als je een cocktail met je cocktailmachine maakt en je vindt 'm te zoet, schrijf er dan bij: "Volgende keer minder zoete capsule of extra limoensap toevoegen." Je tasting notes zijn er voor jou, net als deze tips voor verse cocktailkruiden, om je thuisbar avontuur leuker en makkelijker te maken.