Je staat in de slijterij, je oog valt op die mooie fles Irish whiskey en dan lees je: ‘triple distilled’. Het klinkt chique, maar wat betekent het eigenlijk voor de smaak in je glas? Of je nu een beginner bent die net begint met zijn thuisbar inrichting of een doorgewinterde liefhebber die zijn cocktailset wil uitbreiden, deze term blijft terugkomen.
Irish whiskey onderscheidt zich vaak van zijn Schotse neef door die extra distillatie. Het resultaat? Meestal een zachtere, soepelere drank. In deze gids duiken we in de wereld van de triple distilled whiskey, precies afgestemd op de mixologie thuis. We houden het simpel, praktisch en direct toepasbaar voor jouw volgende drankje.
Stel je een distilleerderij voor als een enorme koffiezetapparaat, maar dan voor alcohol. Het basisidee is simpel: je neemt een gistingsproduct (meestal mout of granen) en verhit het. De alcohol verdampt eerder dan water. Door die damp op te vangen en af te koelen, krijg je alcohol. Dat proces heet distillatie.
Bij triple distilled, oftewel driedubbel gedistilleerd, herhaal je dit proces drie keer. De eerste keer haal je de ruwe alcohol uit de fermentatie. De tweede keer maak je het al schoner en de derde keer finetune je het tot een zeer zuiver distillaat. Het doel is simpel: onzuiverheden (congeneren) eruit halen die een scherpe smaak kunnen geven.
Denk aan het filteren van water: één filter haalt grove deeltjes weg, drie filters maken het water helderder en zachter. Zo werkt het ook met whiskey. Het resultaat is een drank die vaak minder ‘ruw’ aanvoelt op de tong. Ideaal als je van plan bent om cocktails te maken met een Bartesian of gewoon puur wilt genieten.
De zachtheid van triple distilled whiskey is zijn grootste troef. Omdat de meeste onzuiverheden eruit zijn gehaald, proef je minder van die brandende sensatie achterin je keel. Dit maakt het een perfecte basis voor cocktails waarin je subtiele tonen wilt behouden. Het mengt zich vaak soepeler met andere ingrediënten.
Je vraagt je misschien af: "Verlies je dan niet alle smaak?" Gelukkig niet. Hoewel triple distillatie onzuiverheden verwijdert, blijven de mooie smaken van het graan en het eikenhouten vat behouden. Het is een kwestie van balans. Je krijgt een drank die toegankelijk is, maar zeker geen saaie.
Voor de thuismixoloog is het een veilige keuze. Als je net begint met een cocktailreceptenboek of een Barsys machine gebruikt, wil je geen drank die de boel overneemt. Triple distilled whiskey werkt vaak als een canvas: het neemt de kleur en smaak van je mixers aan, maar voegt zelf een verfijnde noot toe.
Het begint bij de mout. Meestal gebruiken Ierse distilleerderijen gemoute gerst, soms ongemoute ook (zoals bij pot still whiskey). Het graan wordt gemalen en met heet water gemengd om de suikers vrij te maken. Daarna wordt het gist toegevoegd en ontstaat de 'wash', een soort sterke bier.
Dan begint de magie van de driedubbele distillatie. In traditionele koperen ketels (pot stills) wordt de wash verwarmd. De eerste distillatie levert een grove alcohol op. De tweede en derde keer wordt de alcohol steeds zuiverder. Tijdens dit proces wordt het alcoholpercentage stapsgewijs verhoogd.
Na de derde distillatie is de alcohol bijna helder en vaak erg hoog in percentage (tot wel 94%). Daarna gaat het in eikenhouten vaten te rusten. Afhankelijk van het type vat (ex-bourbon of ex-sherry) krijgt de whiskey zijn uiteindelijke kleur en smaak, een proces dat ook centraal staat in deze Highland whisky gids. Dit rijpingsproces is net zo cruciaal als het distilleren zelf.
Er zijn verschillende merken op de markt, variërend van betaalbaar tot premium. Voor je thuisbar hoef je niet meteen de duurste fles te kopen. Er zijn genoeg opties die perfect zijn voor cocktails of om puur te drinken.
Budgetvriendelijk (€20 - €35): Merken zoals Tullamore D.E.W. zijn klassieke triple distilled whiskey’s. Ze zijn zacht, lichtzoet en perfect voor een Irish Coffee of een simpele Whiskey Sour. Ook Bushmills Original valt in deze prijsklasse en is een stabiele keuze voor dagelijks gebruik.
Middenklasse (€35 - €60): Hier vind je vaak de beste prijs-kwaliteitverhouding. Teeling Small Batch is een geweldige optie, soms gerijpt in rumvaten wat hem extra diepte geeft. Jameson (de standaard) zit hier ook vaak, hoewel je voor de Jameson Black Barrel of een karaktervolle robuuste rogge whiskey net iets meer betaalt voor een rijkere smaak.
Premium (€60+): Voor de echte liefhebber. Redbreast 12 Year Old (hoewel technisch een Single Pot Still, vaak driedubbel gedistilleerd) is een topper. Ook Teeling 24 Year Old (voor de hele speciale gelegenheden) kost al gauw €250+. Deze flessen zijn vaak te mooi om te mixen, maar geweldig om je cocktails naar een hoger niveau te tillen.
Wil je aan de slag met triple distilled whiskey? Bekijk onze craft whisky Nederland gids voor meer inspiratie. Deze drank leent zich uitstekend voor zowel klassiekers als moderne twists.
Als je een cocktailmachine zoals een Bartesian gebruikt, let dan op dat je een fles kiest die niet te sterk is. Triple distilled whiskey mengt vaak beter met de capsules omdat hij minder weerstand biedt aan de andere smaken. Zorg ervoor dat je fles op kamertemperatuur staat voor de beste smaak.
Uiteindelijk draait het allemaal om experimenteren. Koop een fles in de middenklasse, zet je thuisbar klaar en begin te shaken. Het voordeel van triple distilled is dat je minder snel een 'foute' mix maakt. De drank is je vriend, niet je tegenstander. Proost op je volgende creatie!